Als het stof is opgetrokken...


"Hoe is het voor jou, Erik? Ga je echt iedere keer dat je op het toneel staat weer door je emoties heen?"

 

Heel graag wil ik in deze blog ingaan op wat een avondje theater 'Operatie Geslaagd' met mij doet.

 

(Spoiler alert) Het antwoord is ja! 


UITVERKOCHT

Het affiche liegt er niet om. De voorstelling in Schouwburg Amphion, Doetinchem is uitverkocht. We mogen onze voorstelling spelen in de intieme Gelderlandzaal, waar het publiek in een carrévorm om het vlakke vloer toneel zit. Ik zal met mijn verhaal helemaal omringd zijn door het publiek, in het theater dat door de band als het 'thuistheater' wordt gezien, omdat een groot aantal bandleden uit deze regio komt. Al bij aankomst in het theater voel ik een druk om het goed te willen doen. Meer dan goed. Ik mag vanavond, nog meer dan ooit, de band en het publiek niet teleurstellen.

 

Na het opbouwen van het toneel, inregelen van licht en de laatste soundcheck begint het wachten. Samen eten met de crew en de band in de zogenaamde artiestenfoyer, waar ook de crew en artiesten te vinden zijn die deze avond naast ons in de Grote Zaal zullen optreden, Rowwen Hèze. 

 

Het laatste uur voor de voorstelling begint voel ik mijn zintuigen één voor één op scherp gaan staan. De blik in mijn ogen verandert. Als ik in de spiegel kijk, zie ik in mijn ogen dezelfde alertheid die ik zo goed ken. De 'woeste blik' die me vertelt dat ik 'in de bubble' ben terechtgekomen. De laatste minuten breng ik buiten door, de ene sigaret na de andere opstekend, bladerend door mijn aantekeningen. Ondanks dat het verhaal diep in mezelf is geworteld probeer ik vastigheid te zoeken in de rode draad. De spanning grijpt me bij de strot. Ondanks dat we voorstelling al vaak gespeeld hebben zijn die laatste minuten voordat we beginnen een hel. 

 


Meegezogen

"Het gaat niet goed met me." Vanaf die eerste zin voel ik dat mijn gevoelens de overhand over me krijgen. Ik voel me weer zoals ik me voelde in 2013, toen ik hulp heb gevraagd. Iedere zin die ik uitspreek komt vanuit mijn tenen, ik meen ze, stuk voor stuk. Direct zodra ik begin te spreken voel ik dat de spanning van het 'optreden' afneemt. Ik treed niet op; ik vertel mijn verhaal. En vanavond doe ik dat voor een heel groot publiek, de thuiswedstrijd van de band, ik mag niet falen.

 

Naast dat ik tegenwoordig als 'artiest' gezien word, ben ik bovenal nog altijd een man die worstelt met ervaringen en gevoelens die zich niet altijd laten sturen. En juist vanavond gebeurt wat ik nog niet eerder heb meegemaakt. Het gevoel wint van me en tijdens het eerste nummer raak ik verward en mis een regel tekst. Zoals gebruikelijk loop ik na mijn eerste couplet het podium af. In de coulissen hurk ik even en word heel kort, heel kwaad op mezelf en op mijn gevoel, maar ik realiseer me vrijwel direct "het is echt" en ik ga mijn verhaal vertellen, rauw en eerlijk zoals het is.


beloning

Met iedere akte die volgt, kruip ik dieper in het gevoel. Als ik vertel over de tijd naar de uitzending toe, dan voel ik me zo. Als ik vertel over mijn tijd in Afghanistan, dan voel ik me zoals toen. En als ik vertel over de tijd erna, dan voel ik dat ook. En dat is het enige wat werkt voor mij. Enkel op die manier kan ik mijn verhaal echt vertellen. Het is geen toneelstuk, en dat voelt het publiek.

 

Het publiek beloont ons hiervoor. Applaus na onze muziek. De band is scherp en zit zichtbaar te genieten. Er wordt gegniffeld en soms hard gelachen om mijn opmerkingen (of om mij..kies maar..), en op sommige momenten is het stil. Heel erg stil. Doodstil. 

"Nog nooit zoiets beklemmends meegemaakt tijdens een theatershow," las ik de ochtend na de voorstelling. 

 

Het was doodstil in de zaal. Geen gekuch, geen gehoest...doodstil....

 

Een teken van respect, diep respect voor diegenen die niet terugkwamen van hun missie.

Opdat wij niet vergeten.

 

Na dit bijzondere moment volgt het nummer dat voor mij nog altijd een grote betekenis heeft. Het nummer, wat als eerste op de lijst stond toen we besloten om van mijn verhaal een theatervoorstelling te maken. De eerste zin van het nummer, voel ik nog steeds.. "When you try your best, but you don't succeed."


de tweede helft

In de pauze zit ik heel kort in mijn kleedkamer. Ik voel weer het verlies, dat ik ook voelde in 2007, voel de machteloosheid en de zinloosheid die ik ervaren heb. Dan realiseer ik me, dat de pauze slechts kort duurt en ik begin me snel om te kleden. De vloer van de kleedkamer ligt bezaaid met kleding. Spijkerbroek, overhemd, t-shirt, gevechtsbroek, gevechtsjas en kisten. Om maar een flauwe woordspeling te maken: het lijkt alsof er een bom is ontploft in de kleedkamer. De laatste minuten rook ik weer een aantal sigaretten. Dan volgt al snel het teken dat we weer mogen; en Marijn mag het spits afbijten. Met zijn viool grijp hij het publiek direct bij de strot en ik weet dat dat voor mij het zwaarste deel van de voorstelling gaat beginnen.


"Ha ha ha, hij heeft klompen aan!" De joker in Afghanistan. De joker thuis. De joker op het toneel. Het gaat als vanzelf. Dieper en dieper word ik mijn gevoel ingezogen. Tijdens de nummers die volgen zie ik af en toe de blikken van de bandleden naar elkaar en naar mij. We zijn een eenheid. Een band of brothers, een knikje, een knipoog of een aanraking; het gaat als vanzelf en we weten van elkaar hoe we erin staan. Hoe dieper ik wegzak in mijn verhaal, hoe meer ik de steun voel vanuit mijn vrienden. Letterlijk en figuurlijk: ze staan achter me (ok, niet letterlijk, ze zitten, maar toch). Ik ervaar het als een veilige omgeving. En die is nodig, want het zwaarste moment van de voorstelling komt eraan.


echte vriendschap

Vier korte zinnen. Vanuit mijn tenen en vanuit de pure wanhoop, machteloosheid, en angst. Breekbaar, in alle kwetsbaarheid zing ik mijn regels. 

 

Vier korte zinnen. Vanuit zijn tenen en vanuit kracht en frustratie zingt Bas zijn regels.

 

Vier korte zinnen. Ieder woord wordt gemeend, wordt gevoeld. Samen zingen we de laatste regels. Geen toneel, niet gemaakt, gewoon echt. Twee vrienden op een toneel. Het publiek voelt met ons mee, het applaus na dit moment is fantastisch. 



de derde helft

"Kom, Erik we gaan wat drinken!" Verschrikt kijk ik op. "Ja, ik kom."

De uren na de voorstelling in de foyer zijn geweldig. We praten met vele bezoekers, en nemen dankbaar de complimenten in ontvangst. De voorstelling heeft mensen geraakt en ons ook....weer. Pas als de laatste bezoekers het theater verlaten en ik mijn spullen inpak in de kleedkamer merk ik hoe zwaar de avond is geweest en hoe dodelijk vermoeid ik ben. Lichamelijk vermoeid. Geestelijk niet. Mijn hoofd maakt overuren.

Om 03.00 doe ik mijn ogen dicht in de hoop dat ik de slaap kan vatten. Om 04.15 schrik ik wakker. Fluisterende stemmen. Donkere ogen die me aankijken. Herinneringen die vechten om gehoord te worden. Om 05.00 kleed ik me aan en na een kop koffie loop ik de deur uit. 

 

De rest van de dag na de voorstelling lig ik voornamelijk op de bank. Het is ouderwets druk in mijn hoofd. De herinneringen en gevoelens die ermee gepaard gaan overspoelen me en ze vechten om het hardst om aandacht. Ik laat het gebeuren. Ik sta mezelf toe om de angsten, de geuren, de geluiden de vrije loop te laten. Regelmatig heb ik zomaar kippenvel en ik ben enorm emotioneel. Zelfs bij de comedyserie 'How I met your mother' zit ik te grienen. En ik vind het niet erg.

 

Het in mijn gevoel kruipen, het vertellen van mijn verhaal, de vele warme en lieve reacties, de verhalen van bezoekers en alle andere indrukken, het is prachtig om te doen. Ik ben dankbaar dat ik het mag doen, maar bovenal dat ik het inmiddels ook kán doen! Is het zwaar? Ja, het is loodzwaar. Is het het waard? Ja het is het meer dan waard. Voor mezelf, want ik gun mezelf de tijd en ruimte om het gevoel een plaats te geven. Dat is nog steeds keihard verwerken. Het mag er zijn (haha, wollig), echt. Het mag er echt zijn! 

 

Wij gaan door met het doorbreken van de stilte! 

#breakthesilence #7evenbridges #operatiegeslaagd

 

Pssst: niet vergeten trouwens: 30 november - Single Break the Silence : zet m in je afspeellijst op Spotify of welke andere streamingdienst dan ook. Download de single! Break the Silence, een lijflied!


Reactie schrijven

Commentaren: 5
  • #1

    Marian Tjemmes (woensdag, 22 november 2017 22:42)

    Wat een woorden, met zoveel gevoelens op papier. Krachtig van je om dit steeds weer te moeten doorstaan, ik weet dat je het samen doet met je band maar toch! Dat bankgebouwen na je optreden moet je wel weer meemaken, elke keer kom je een stapje hoger en zal het op den duur een herinnering zijn. Haal je kracht uit deze avonden succes hiermee, geniet van alle dingen buiten het theater je gezin, familie, band en natuur. Topper

  • #2

    Renske Ruiterkamp (woensdag, 22 november 2017 23:44)

    Jemig, ook nu weer kippenvel om dit te lezen.
    Dat een voorstelling impact zou hebben kon ik wel zien, maar nu ik het lees grijpt me dat wel aan. Wat knap dat je dit voor jezelf en vele anderen durft te doen! Daar mag je onmeundig trots op zijn! En ja, laat het gevoel er maar zijn volg je hart, want dat klopt...

    En wat je schrijft over hoe de bandleden het ervaren, ja zo zagen wij het ook. Als 7 musketiers die de brug bouwden door de voorstelling heen. 1 voor allen en allen voor 1. Heel erg waardevol.
    Tot volgrnde volgende keer in de Achterhoek, Winterswijk.
    Groeten Renske

  • #3

    Rebecca van Stalle (donderdag, 23 november 2017 06:19)

    Net als het Nederlandstalige boek, de theatervoorstelling en het Engelstalige boek is dit blog krachtig neergezet. Wederom met veel respect zitten lezen. Erik, zoals je het iedere keer weer voor elkaar krijgt om je ervaringen en gevoel zo rauw en puur te vertellen, nothing but deep, deep respect. Ik ga zeker nog een keer de voorstelling bijwonen.

  • #4

    Sandra Gosseling (donderdag, 23 november 2017 08:41)

    Erik, prachtig geschreven! Net als afgelopen zaterdag in Amphion en de twee voorstellingen ervoor die ik heb gezien, heb je me weer geraakt...�..... bewondering voor jou en zeker ook voor de jongens in de band. Samen als team maken jullie een topvoorstelling!
    ���

  • #5

    Bauke Huisman (donderdag, 23 november 2017 11:07)

    dag Erik, super hoe je je gevoelens verwoord. Maakt je situatie nog bijzonderder, maakt het nog respectvoller dan het al is. een diepe buiging naar jou.
    ik heb meerdere voorstellingen mee mogen maken. en allemaal zijn ze anders. Dan zit er weer enorme lading in het publiek. dan merk je iets aan Danny, dan weer aan Bas, of aan de anderen of aan het gitaarspel, of aan de drums. Maar ook aan jou zie je telkens veranderingen. Of je telkens stappen hebt gemaakt in je verwerking.
    Man wat lijkt het me zwaar, moeilijk en haast onmogelijk om telkens opnieuw je verhaal te doen. Je gevoel moet toch zeggen "doe het niet", want het wordt weer zwaar. Maar je weet dat dit helpt om je gevoelens op een juiste plaats te krijgen. En telkens maar weer er door gaan, telkens die emoties weer tegenkomen. Respect man, voor wat je doet, voor je zelf maar ook voor ons allen. ik hoop voor jou dat je ooit zover komt dat je dit als artiest kunt doen. dat je dit nooit meer mee hoeft te maken.
    tot de volgende keer.